Абай Құнанбаевтың ең басты шығармалары

Бала кезімізден есімізде қалған шығарма. Бұл бізге өмірде өз орныңды табудың маңыздылығын, өз ісіңе берік болуды және бұл дүниедегі миссияңды іздеуді үйретеді.

Абай әрдайым білім мен ғылымға деген ұмтылысты — адамның басты мақсаты деп жариялап, жас ұрпаққа үлкен үміт артқан. Бұл классикалық шығармада ол сонымен қатар еңбек пен табандылықтың да қаншалықты маңызды екенін көрсетеді.

Бүгінгі күнге дейін өз өзектілігіне байланысты қазақтар үшін орасан зор рөл атқаратын Абайдың ең танымал туындысы. Бұл қазақ халқының өмірінің, адамгершілігінің, тәрбиесінің және тарихының әртүрлі аспектілерін қозғайтын қысқаша астарлы әңгімелер мен философиялық трактаттар жинағы. Бұл "қара сөздерінде" Абай сенім, білім, Құдайға деген құлшылық, әділеттік, қоғамды басқару, еңбек және жеке тұлғаның қоғамдағы рөлі туралы ой толғайды. Ол сол кездегі қоғамға тән кемшіліктерді сынап, адамгершілікті жетілдіруге, білім мен бірлікке шақырады.

Ақын ғашықтық сезімді әрбір адамның түсіне бермейтіні туралы, оның терең сыры бар екендегін бейнелейді. Өз басында ғашықтық дертінің болғаны туралы баяндайды да, махаббат «енді ішіме қонбайды» деген тұжырымға келеді.

Негізгі идея — кеш болмай тұрғанда жастар арасында білім мен ғылымға деген ұмтылысты тарату. Үлкен аға ретінде Абай мұны жас кезінде өзі де толық түсінбегенін және тек қана лауазым үшін оқудың дұрыс еместігі туралы айтады.

Абайдың өмір сүрген дәуірін және сол кездегі халықтың мінез-құлқын суреттейтін өлеңі. Адамдардың екіжүзділік, ер жетпегендік қасиеттері жайлы мұңаяды.

Абайдың бұл шығармасында мезгілді тірі жан ретінде бейнелеуі таң қалдырады. Табиғатты сипаттау үшін ол әдемі метафора мен аллегорияларды пайдаланады. Сонымен қатар бұл әлеуметтік мағынаға толы халық өмірінінің реалистік көрінісін айқын көрсетілген ұлы шығармалардың бірі.

"Сегіз аяқ" — сегіз жолдан қайырылған шумақтар болғандықтан айтылған, әрқайсысы 8 тармақты 25 шумақтан тұрады. Бұл шығармасы — ақынның өз ойын халық мұңымен ұштастырған терең де ойлы, сырлы толғаулары.

Абай бұл шығарманы Құнанбай қажы отбасымен қыстаған Ақшоқыда жазды. Өлеңде қазақтардың көшпелі өмірінің көріністері мен ұзақ қыстан кейінгі көктемде табиғаттың оянуы айқын суреттелген.

Бұл поэмада ұлы патша Ескендір (Александр Македонский) туралы баяндалады. Абай патшаның шытырман оқиғалары мен өмірдегі таңдаулары туралы және оның ұстазы Аристотельдің даналығы жайлы жазады.